Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti: Ukkaamsaa Seeraa fi Aadaa Gidduutti Qabsoon Itti Fufiinsa Qabu
Saalqunnamtiin saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti gama eenyummaa gadi fageenyaan dhorkamee fi seeraan daangeffame, seera cimaa, ilaalcha hawaasaa fi amantiin kan bocame ta’ee hafeera. Amajjii 17, 2025 irraa eegalee Itoophiyaan saboota Afrikaa hedduu hariiroo saala walfakkaataa yakka ta’e keessaa tokko yoo taatu, namoota dhuunfaa saala walfakkaataa, saala walfakkaataa, saala lama, saala walfakkaataa, fi quuqama (LGBTQ) ta’aniif haala sodaa fi iccitii uumuudha. Barreeffamni kun haala seeraa, ilaalcha aadaa, fi muuxannoo jiraatame ummata quuqama Itoophiyaa qorata.
Bu’uura Seeraa: Yakkaa fi Raawwachiisummaa
Seerri Itoophiyaa saalqunnamtii saala walfakkaataa ifatti dhorka. Seera yakkaa bara 2004 baheen keewwatni 629 "gocha saalqunnamtii saala walfakkaataa" ykn "gocha saalqunnamtii hin qabne" namoota dhuunfaa saala walfakkaataa gidduutti raawwatamu yakka ta'ee kan ilaalu yoo ta'u, haalawwan akka dirqisiisuu ykn jeequmsaa irratti hundaa'uun adabbiin isaa waggaa tokkoo hanga waggaa 15 ta'a (Keewwata 630). Biyyoota Afrikaa biroo tokko tokkoo kan bara koloneeffataa seera farra sodoomii qaban irraa adda ta’ee, seera Itoophiyaan madda biyya keessaati, sababiin isaas biyyattiin humna Awurooppaa tokkoon sirnaan koloneeffamtee hin beektu. Seerri adabbii kanaan duraa bara 1957 bahes gocha saala walfakkaataa kan adabsiisu yoo ta'u, adabbiin guyyoota 10 hanga waggaa sadii ta'a.
Seerota kana jalatti himannaan bal’inaan kan galmaa’e ta’uu baatus, raawwachiisni yeroo baay’ee bifa dhaddacha sirnaa osoo hin taane bifa hidhaa, doorsisaa fi sodaachisuu qaba. Fakkeenyaaf, Hagayya 2023, Biiroon Bulchiinsa Nagaa fi Nageenyaa Addis Ababa hoteelota, mana dhugaatii fi iddoowwan bashannanaa "gocha saalqunnamtii saala walfakkaataa" keessummeessuun shakkaman irratti tarkaanfii fudhachuu labse, odeeffannoo ummataa hordofuun. Gochi akkanaa, sarara bilbilaa poolisii "gocha seeraan alaa" gabaasuuf bahu waliin walqabatee, hawaasa LGBTQ keessatti sodaa guddaa uumeera. Dabalataanis, bara 2014tti, paarlaamaan saalqunnamtii saala walfakkaataa akka yakka dhiifama hin qabneetti murteessee, yakka akka shororkeessummaa waliin walsimsiisuun, carraa dhiifama kanaan dura namoota yakkamaa ta’eef mulqee ture.
Ilaalcha Hawaasummaa: Diddaa Guddaa
Hawaasni Itoophiyaa saalqunnamtii saala walfakkaataa irratti diinummaa humnaa ol ta'ee itti fufee jira. Qorannoon Pew Global Attitudes bara 2007 gaggeesse akka agarsiisutti lammiileen Itoophiyaa � saalqunnamtiin saala walfakkaataa fudhatama argachuu hin qabu jedhanii amanu, kunis sadarkaa addunyaatti sadarkaa diddaa olaanaa keessaa isa tokko. Miirri kun kan itti fufu yoo ta’u, walmakaa xiiqii amantiitiin kan boba’e-Itoophiyaan baay’inaan Kiristaana Ortodoksii Itoophiyaa (C fi Musliimaa) (4)-fi seeneffama saalqunnamtii saala walfakkaataa akka galtee warra dhihaa gatiiwwan aadaa balaadhaaf saaxilutti kaa’udha. Hoggantoonni amantii yeroo baay’ee hariiroo saala walfakkaataa kan balaaleffatan yoo ta’u, gareewwan akka waldaa Mana Kiristaanaa Ortodoksii Gedame Tekle Haymanot mootummaan bara 2024tti "sochii LGBTQ" jedhamee yaadamu irratti tarkaanfii fudhachuu dhabuu isaa himatu.
Diddaan kun bu’aa hawaasummaa hamaa ta’een mul’ata. Namoonni dhuunfaa LGBTQ yeroo baayyee maatii ofii isaanii irraa adda baafamuu, jeequmsaa fi loogii isaan mudata. Himannaan ummanni saalqunnamtii saala walfakkaataa raawwachuu jedhu haleellaa tuuta namootaa ykn gurraachessuu kan fidu yoo ta'u, jechoonni akka "booshtee" (namoota saalqunnamtii saala walfakkaataa raawwataniif arrabsoo xiqqeessuu) tuffii gadi fagoo kan calaqqisiisudha. Maqaa balleessiin kun keessumaa wal'aansa HIV/AIDS'f tajaajila fayyaa argachuus kan daangessu yoo ta'u, baay'een isaanii ogeessota fayyaa bira bahuu waan sodaataniif.
Haala Seenaa: Wal-xaxaa Kolonii Duraa
Itoophiyaan ammayyaa saalqunnamtii saala walfakkaataa kan balaaleffattu yoo ta'u, ragaaleen seenaa seenaa darbe caalaatti nuanced ta'uu agarsiisa. Hawaasni koloneeffannaa duraa kan akka Amaaraa fi Qemantii ijoollee dhiiraa tiksee gidduutti hariiroo saala walfakkaataa kan hammate yoo ta’u, yeroo baay’ee yeroodhaaf kan turee fi akka eenyummaa dhaabbataatti kan hin xureessine ta’uu isaa ogeeyyiin antiroopooloojii ni hubatu. Hagiography jaarraa 17ffaa "Jireenyaa fi Qabsoon Haadha Keenya Wälättä P̣eṭros" ifatti kan hin balaaleffamne ta'us, jaalala saala walfakkaataa haala dhokataa ta'een akeeka. Ka’umsi amantii Kiristaanummaa fi boodarra Islaamummaan garuu ilaalcha jijjiiree, seera naamusaa cimaa har’a ol’aantummaa qabuun walsimsiiseera.
Gaaddidduu Keessa Jiraachuu: Muuxannoo Queer
Hawaasni LGBTQ Itoophiyaa baay’inaan lafa jala socho’a. Balaa hidhamuu, jeequmsaa ykn badiisa hawaasummaa irraa kan ka’e ifatti queer ta’uu isaanii adda baasuun baay’ee xiqqaadha. Magaalonni akka Addis Ababa networkii of eeggannoo namoonni dhuunfaa itti walqunnaman keessummeessan, yeroo baayyee afaan koodii ykn walga'ii dhuunfaatiin, garuu iddoowwan kun weeraraaf saaxilamoodha. Bara 2008 gareen aktivistootaa tokko MM Meles Zenawi mirga wal qixa akka argatu iyyataniiru, ugguramuu qofa yoo ta'u, cidha saala walfakkaataa ofiisaa hin taane bara sana Sheraton Addis keessatti gaggeeffame dheekkamsa kaase.
Hedduun isaanii eenyummaa isaanii ukkaamsuu ykn koolu galtoota ta’anii gara biyyoota eegumsa guddaa qabanitti baqachuu filatu. Qormaanni fayyaa dhimmicha hammeessa: mootummaan sagantaalee HIV dhiirota dhiirota waliin saalqunnamtii raawwatan (MSM) irratti xiyyeeffate maallaqaan gargaaruu diduu isaatiin, dhiibbaan idil-addunyaa dhaabbilee akka Global Fund irraa dhufus, ummata guddaa tajaajila gadi aanaa argateera.
Diddaa fi Duubatti Dhiibbaa
Diddaan ejjennoo farra LGBTQ Itiyoophiyaa daangeffamaadha garuu ni jira. Aktiivistoonni biyya keessaa, yeroo baay’ee maqaan isaanii hin ibsamne, hawaasa kana deeggaruuf kan hojjetan yoo ta’u, gareewwan mirga namoomaa idil-addunyaa imaammata mootummaa qeequ. Haa ta'u malee, dhaabbileen farra saalqunnamtii saala walfakkaataa kan akka Zim Anlem yakka irraa bilisa ta'uu, fi amantii irratti dammaqinaan duula

homosexual gay couple kissing Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez

amazing black men beautiful young men Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez

lgbt queer artist painter photography Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez

young black men homosexuality on africa Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez

gay couple kiss on landscape homosexual art photo Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez

רפי פרץ צייר אמן ישראלי הומוסקסואל אמנות קווירית צילום קווירי Saalqunnamtii saala walfakkaataa Itoophiyaa keessatti aartii saala walfakkaataa suuraa dhiirota afrikaa suuraa ka'uu dargaggeessa bareedaa jaalala raphael perez